Forum Stats Test Link Test Link Test Link Test Link
Forumlar » Genel » Türk Mitolojisi » (b-1)Balık

Yazar Mesaj   #904  2015-12-17 23:21 GMT  

Online status admin



Administrators



Mesaj: 1920
Şehir: Ankara
Ülke:
Meslek: Site Yöneticisi
Yaş:

Balık

 

Yunus Peygamberi yutan balığın efsanesi Incil'e dayanır. Bununla ilgili belli belirsiz bir işaret Kuran'da geçer. Türk halk aktarımlarında bu balık "yunus balığı" ile özdeş­leştirilir. Fıkra özelliği taşıyan bazı etiyolojik türden başka öyküler, Anadolulu balıkçı ve denizciler tarafından değişik balıklar hakkında oluşturulmuştur. Bunlardan birine göre Tanrı, balığı hem uçma hem de suya dalabilme yeteneğine sahip bir —>hayvan olarak yaratmıştır; balık böylece kibirle­nir, Tanrı da bu kibrine karşılık ceza olarak onun kanatlarım geri alır.

 

İslami öğretiye göre balık dışındaki tüm hayvanların etinin yenebilmesi için kesilirken kanları akıtılmalıdır. Erken bir dönemde Dede —»Korkut Kitabında da belgelenen balığın halk inanışındaki bu istisnai durumu bir efsaneyle açıklanır: Nemrud, İbrahim'in tanrısını öldürmek istediğinde, kendi­sini kartallar tarafından gökyüzüne çıkartır ve oradan etra­fına ok yağdırır. Tanrı, oklara karşı balıkları çıkarır. Böylece, Nemrud kanlanan bir ok gördüğünde Tanrıyı öldürdüğüne inanacaktı. Bundan dolayı, balığın kansız olduğu ve kanının akıtılmadan yenebileceği söylenir.

 

Alabalıkta olduğu gibi, bazı balıklara şifa gücü atfedilir. Di­ğer bazı balıklara da halk inanışlarında özel saygı gösterilir ve avlanmaları da bir günah sayılır. Bir efsanede balıklar­daki dönüştürme ve kahramanca işleri yapabilme yeteneği anlatılır. Efsaneye göre, Kurtuluş Savaşı esnasında (1919­-1922) Eskişehir civarındaki kanlı çarpışmalarda köylüler nehir boyunca yüzen balık sürülerindeki balıkların birer damla kan bıraktığını görürler; bu balıkların, savaşa katılan ve yaralanarak geri dönen balıklar olduğuna inanılır.

—»Deniz/Göl.

Gökay 1973 , CCLXXXI1-CU,XXXIV; lyüboğlu 1961, 77; Boratav 1973 (2), 73 ve sonrası; Nicolos 1974, 31-44; Roux 1966,142,175.

----------------------------------------------------------------

KAYNAK: Pertev N. BORATAV, a.g.e


__________________